Faiz Hesaplama

Faiz nedir?

Faiz, bir para alacağının belirli bir süre boyunca kullanılmasının veya geç ödenmesinin karşılığı olarak alacaklıya ödenen bedeldir. Hukukta en sık karşılaşılan türler yasal faiz, temerrüt (gecikme) faizi ve ticari işlerde uygulanan avans faizidir. Faiz oranları mevzuatla ve Merkez Bankası tarafından belirlenen oranlarla bağlantılıdır.

Alacaklı, borçlunun temerrüde düşmesi (muacceliyet ve ihtar gibi şartların gerçekleşmesi) halinde ayrıca bir zarar ispatına gerek olmaksızın temerrüt faizi talep edebilir.

Faiz nasıl hesaplanır?

Bu araç basit faiz esasına göre çalışır: Faiz = Ana Para × (Yıllık Oran / 100) × (Gün / 365). Toplam tutar, ana para ile işlemiş faizin toplamıdır. Bileşik faiz (faize faiz) kural olarak yalnızca kanunun izin verdiği hallerde uygulanır.

Faiz türleri

• Yasal faiz: Taraflar arasında oran kararlaştırılmamışsa uygulanan kanuni orandır.
• Temerrüt faizi: Borcun zamanında ödenmemesi halinde işleyen faizdir.
• Avans faizi: Ticari işlerde uygulanan ve genellikle daha yüksek olan orandır.

Örnek hesaplama

100.000 ₺ ana para, yıllık %24 oran ve 365 gün için: 100.000 × 0,24 × (365/365) = 24.000 ₺ işlemiş faiz. Toplam tutar: 100.000 + 24.000 = 124.000 ₺.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Faizin başlangıç tarihi (temerrüt tarihi) doğru belirlenmelidir; genellikle ihtar veya davanın açıldığı tarih esas alınır.
• Uygulanacak oran, alacağın türüne (adi/ticari) ve döneme göre değişir.
• Bu araç sabit oran ve basit faiz varsayar; değişken oranlı dönemler için her dönem ayrı hesaplanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yasal faiz oranı ne kadardır?

Yasal ve temerrüt faiz oranları mevzuat ve Merkez Bankası oranlarıyla dönemsel olarak değişir; güncel oranı kontrol ederek girmelisiniz.

Faize faiz (bileşik faiz) uygulanır mı?

Kural olarak faize faiz yürütülemez; ancak kanunun izin verdiği ticari hesap ve cari hesap gibi hallerde mümkündür.

Faiz hangi tarihten itibaren işler?

Genellikle borçlunun temerrüde düştüğü tarihten (ihtar, vade veya dava tarihi) itibaren işler.

Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; temerrüt/avans faizi türüne ve döneme göre oran değişir.